Translate

17.12.2015

Rıfat Ilgaz - Donkişot İstanbul' da / Beygir Kasaplarına Karşı

Bilgilendirme: Bu yayın, Rıfat Ilgaz’ ın 1957 yılında “Akbaba Mizah Yayınları” tarafından yayımlanan “Donkişot İstanbulda” adlı kitabın orijinal hali korunak yayımlanmıştır.


BEYGİR KASAPLARINA KARŞI
Yanımızdan hızla geçen eski model bir Fort, Rossinant’ ı ürkütmüştü.
“Kaç senedir alışamadı bu beygirsiz arabalara” dedi, “Ürküyor mübarek hayvan. Üzerinde benim gibi ünlü bir binici olmasa tepetaklak gitmesi işten bile değil!”
“Haklısınız şövalyem!” dedim.
“İstanbul’ da ünlü biniciler var mı?”
“Kalmadı şövalyem! Şimdi ata sütçülerle, sünnet çocukları biniyor!”
“Peki şövalyeler neyle geziyor?”
“Cadillac’ larla. Yalnız Kasım Gülek’ in bir eşeği var.”
“Cadillac’ ı yok mu?”
“Olsa da binemez. Adam çiğnetiyor!”
Arkamızdan gelen otobüs şoförü başını çıkarıp bağırdı:
“Destur babalık! Bu yolun birazını da bize bırak!”
Babalık kelimesini “asil şövalyem” kelimesiyle değiştirerek tercüme ettim. Tabii sözü “geçmemize müsaade buyur” haline soktum.
“Geçebilirsim, müsaade ettim!” diye mızrağını yol boyunca uzattı. Bu asil jeste otobüs yolcularından biri hiç de nazik olmayan bir kahkahayla cevap verdi:
“Ulan müze bekçisi görmesin, atar askeri müzeye!”
“Yuuu enayi! Film çeviriyor!”
Şövalyemiz onlara karşılık verebilmek için bana:
“Ne söylüyorlar?” diye sordu.
“Şu gördüğümüz kahraman, şövalyelerin en asili!” diyorlar. Hemen yutmadı:
“Ama şövalye geçmedi sözün içinde.”
“Ha şövalye mi… Bizde şövalye enayi demektir. Onlar da enayi dediler!”
“Enayi… Çok güzel, çok ahenkli kelime… Türkiye’ de bulunduğum müddetçe ben de şövalye karşılığı enayi diyeceğim. Sen de öyle söyle!”.
“Başüstüne asil enayi!”
“Yakışıyor değil mi?”
“Yakışmaz olur mu?”
“Demek sizin enayiler ata binmezler?”
“Evet enayilerin enayisi, Packartlara, Cadillac’ lara binerler.”
devamı için tıklayınız


8.12.2015

kar mevsimleri 2

şimdi, zamansız bir terk ediş gibi,
           bana sarılan nehir.
büyük kavgalara uyanıyor rüyalarım,
           ensemde bir kan hissettiğim.
ne yağmurlara dolaştı benim bu kalabalık hülyalarım,
           ne de bir damla suya karıştı ezberimdeki adımların.
...
kar mevsimleri,
           siyahtan bir gece örüyor yorgunluğuma,
           içimde yine bir ürkek çocuk telaşı,
           kaldırımlarına düşüp bu büyük şehirlerin,
           en olmadık kan kalabalıklarına ağlıyor.

dümen

sen,
      karanlık uykularımda
            yorgun bir gemi dümeni,
yağmurlara kanmıyor yüzün -eskisi gibi-
ve alaycı naraların yok,
            sarhoş yollarımı kesen
denizlerde ismin unutulmuş
            ıslığında kasımın,
                        sessiz ve yalnız bir dümen.
               

2.11.2015

doğu' ya



bir başka sabaha uyanıyor şehirlerim,
yıkılmış kar kalabalıklarında ismim soğuğuna uyanıyor,
                                                                                        yabancı kadın bakışlarının.
ben, bir çırpıda kurtulsam kanımdan,
hatta, bakışlarımdan o köpüren ayna öfkelerindeki.
doğu' ya açılsam en gizli rüyalarımda,
bir kadın dokunuşu hissetsem,
                                                ağustos günlerinden kalma, kasımlara taşısam.
doğu' ya açılsam mavi ızdıraplarımdan sıyrılıp,
sabaha karşıları güneşin doğuşuna sabırsızlansam,
o en eski türkü ve öfkeleri dillerinde tutan kadınlara sarılsam.

15.08.2015

kanlı çadırlarım


işte, ayazı yüzüme çalıyor denizin,
bir mahur çocuk gülüşüne ağlıyor
                 en yabancı sefaletlere kanan kalbim.
uzak dağları aşan naraları
                 o eski savaş kahramanlarının,
en olmadık anlarda boğazıma sarılıyor.

ben, geceyi bölsem tam da şu anda,
                 marvo' dan ateşler yükselmeden daha,
ayazı göğüslesem kanlı çadırlarımla,
                 çocuklarını sırtlasam bu şehrin,
                                  sokak lambaları altında ıslıklar çalsam.

kapılarına dayansam marvo' nun,
                 bütün ölü ozanlarını uyandırsam birer birer,
                 mavi bir tebessümle ayaklarına kapansam,
                                  gözlerimi gözlerine devirsem hasta şiirlerinde.

                 ve, cesedim kalsa ardında o unutulmuş şiir ve türkülerin,
                                  ben denize karışsam mavi ızdıraplarımla,
                                                   denizin tuzu yüzüme kazınsa,
                                                      aylar, yıllar geçse ardımdan. haziran...temmuz...ağustos... ve eylül...

10.06.2015

pırasa



bir pırasa öylece duruyordu masada,
bir pırasanın sözüne kanıp akşam üstleri sokağa çıkıyordum.
yollardan yabancı kadınlar geçiyordu,
şayet, yatağımdaki sigara izmaritleri olmasa
          onları evime çağırırdım, pırasa yemeye.
suyu kaynatacaktım saat dörtte, pırasa pişirmeye,
oysa, içime bir çay hevesi düştü,
müzeyyen' i aradım, açmadı namussuz.
güzel göğüsleri vardı müzeyyen' in
          ve beline dek uzanan sarı saçları.
o kış büyük yağmurlar yağdı,
sular sellerle taştı köyler,
öncesi, on beş kuruş olan pırasının kilosu
o kış elli sekiz kuruş oldu,
pırasaya param yetişmeyince
          ne yabancı kadınlar kaldı,
          ne de müzeyyen.

9.04.2015

sami - müzikal veda


yapraklar düşüyor…
yapraklar düşüyor…
ılık bir rüzgar saçlarımı dağıtıyor
            ve deniz, sanki bir tek bana köpürüyor…
                                          sonbaharda….
                                                 uzak kent kıyılarında….
                                                  ben bir ıslık….
KORO 1
“ o yapraklar,
                düşen avuçlarına,
  ve rüzgarlar,
                saçlarını dağıtan…
deniz tuzu kokusuyla ege’ de,
                sami titriyor…
bir kalp çarpıntısı uzaklığında,
                sami titriyor…”

kuşlar uçuyor…
kuşlar uçuyor…
kanatlarında kız çocuğu gülüşleri,
  mor buseler bırakıp da yanaklarıma
                               eylül’ de,
                                         sonbahar’ da,
                   ege’ de,
                     kuşlar uçuyor…
KORO 2
“ sami…
sami…
sanki mayıstır kirpikleri,
ucuz şarap kokar göğüsleri…
sami…
sami…
büyük özlemlerin peşindedir tembihleri,
yarına kanar gibi kapanır gözleri...
sami titriyor..
ege’ de,
                sonbahar’ da,
                               bir sandal düşüne titriyor…
                                                               titriyor…”

uykular…
uykular…
                       tümünden yokluğa kapanıyor ışıkları kentlerin,
özlemlere bulanıyor yeminlerim,
            gözlerim bir yol sabırsızlığından yorgun,
                kapanıyor uykulara,
                    sonbahar’ a uyumaya,
     ege’ ye ve deniz tuzlarına uyumaya…
KORO 3
“rüyalar…
rüyalar…
hep seni yakandan yakalarlar…
sami…
karanlık uykusunda yorgun ve üşüyor…
rüyalar…
rüyalar…
sana sarılan bir yalnız avuntu işte, o da kaybolan…
sami,
korkacaksın belli, rüyaların yakandan yakalar hep seni..”

kan…
kan…
kan kokuları…
gece uykularımı böldü,
ve bu rüzgarlar,
hatta, tuzu yüzümü yakan deniz…
göğe açılsam sandalımla,
göğe doğru kürek çeksem usul usul
ve mavi bir iz bıraksam ardımda…
yahut ben geceyi bölsem bi’ kere,
ortasından hokkalı bir yarık açsam da,
bütün eski sevdaları ve acıları söküp çıkarsam,
büyük dalgalarında boğsam sonbaharın,
avazım çıktığı kadar bağırsam…
ben, bir ben kalsam,
o derin ve yalnız sükuneti kendi yüzüme çalsam,
tutup ellerinden kadınların,
                gece dalgalarına koşsam, çırılçıplak…
KORO 4
“sami…
  sami…
kendini geceye çaldı,
çalarken de ardından mavi bir iz bıraktı,
çocuklar oturup oyunlar oynadılar ışığında,
sevgililer gelip seviştiler...
                ve bazı adamlar vardı,
                     boyunlarına ilmek geçirip sulara atladılar.”

27.12.2014

kan, panayır, sevda ve ayna


             
                  büyük kan ödlekliklerinde titriyor adımları kalbimin,
                  zehrimin o zehre bulanan ellerinde.
                                               yabancısıyımdır kadınlarının marsilya’ nın
                                               yabancısı ödlek kan tutuşlarının
                                                               kollarında zenci kollarının…

                  sanıyorum ki,
                                               büyüktür yıkımları o kentlerin,
                                               zavallısı muhteris çocuk düşlerinin.
                                               tümünden panayıra bulandı göğüslerim,
                                               tümünden on beş frank korkalığındadır kalbim
                                                               en olmadık anlarda tekliyor…

                nefretim mahzun sevdalara mı yenilişim,
                                               yoksa sabahlara mı bulanışı şiirlerimin
                                               hangi kadın adı uyuyor şimdi yanıbaşımda?
                                                               neden sabahlara dolaşıyor isimleri
                                                               o bildiğim üstü çizik satılarımdan
                                                               kaçıp kaçıp bana koşuyor…

                öfkesinde o köpüklü aynalarının,
                                               kasım' ın ıslığından kaçar gibi
                                               bütün bir şehri peşime takıyorum.
                                                               
                işte, yalanlarım en büyük yalanları inananların
                                               sabahlara karşıları bir çocuk haykırıyor içimi
                                                               sesine sarılıp sarılıp öfkeleniyorum...